Rekstraraðilar gjaldskyldra bílastæða í Noregi hafa um árabil stuðst við myndavélar og sjálfvirkan lestur skráningarnúmera til að innheimta bílastæðagjöld. Sambærilegt fyrirkomulag er einnig víða notað hér á landi.
Myndavélastýrð innheimta hefur verið ríkjandi greiðslufyrirkomulag á mörgum norskum bílastæðum, en nýlegur dómur Hæstaréttar Noregs hefur skapað óvissu um framtíð kerfisins. Afleiðingin gæti orðið sú að bílastæðafyrirtæki þurfi að endurvekja hefðbundnar greiðsluvélar og auka mannað eftirlit.
Núverandi fyrirkomulag undir þrýstingi
Í dómi Hæstaréttar Noregs, sem féll fyrr í sumar, var komist að þeirri niðurstöðu að skráður eigandi ökutækis beri ekki sjálfkrafa ábyrgð á greiðslu bílastæðagjalda ef hann hefur lánað öðrum bílinn til afnota.
Dómurinn byggir á þeirri meginreglu að samningurinn um afnot bílastæðis myndist milli rekstraraðila og þess aðila sem leggur bifreiðinni, en ekki eiganda hennar. Greiðsluskyldan hvílir því á notanda þjónustunnar fremur en skráðum eiganda ökutækisins.
Jafnframt kemur fram í dóminum að eiganda bifreiðar sé ekki skylt að upplýsa bílastæðafyrirtæki um hver hafi haft bílinn til afnota þegar lagt var í gjaldskylt bílastæði.
Getur haft áhrif á sjálfvirka innheimtu
„Dómurinn gæti dregið verulega úr notkun myndavélastýrðrar innheimtu,“ sagði í fréttatilkynningu frá norska fyrirtækinu Riverty, sem annast innheimtu fyrir fjölda bílastæðafyrirtækja í Noregi.
Í umfjöllun tímaritsins Motor, sem er gefið út af NAF, systurfélagi FÍB í Noregi, var velt upp þeirri spurningu hvort myndavélastýrð bílastæði væru á undanhaldi. Talsmaður Riverty sagði að það yrði að vera hlutverk bílastæðafyrirtækjanna að meta áhrif dómsins á rekstur sinn. Fyrirtækið væri ósammála niðurstöðunni og væri að fara yfir möguleg næstu skref.
Hugsanleg áhrif á Íslandi
Ekki er útilokað að dómur Hæstaréttar Noregs geti haft áhrif hér á landi. Íslensk neytendalöggjöf hefur að ýmsu leyti sótt fyrirmyndir til Norðurlanda, þar á meðal Noregs, og því má gera ráð fyrir að niðurstaðan verði skoðuð með athygli af bæði stjórnvöldum og fyrirtækjum sem starfa á íslenskum bílastæðamarkaði.
