Bíllinn áfram ráðandi ferðamáti

Lestími: 3 mín

Daglegum ferðum landsmanna í umferðinni fjölgar lítillega samkvæmt nýrri könnun á ferðavenjum Íslendinga sem framkvæmd var haustið 2025. Daglegar ferðir á mann eru nú 3,3 að meðaltali á landsvísu, samanborið við 3,2 ferðir árið 2022. Ferðatíðni er þó enn undir því sem mældist árið 2019 (3,7 ferðir) að því er fram kemur í könnun sem innviðaráðuneytið lét framkvæma.

Langflestir fara tvær til þrjár ferðir á dag, eða 47% landsmanna. Aldur hefur mikil áhrif á ferðatíðni. Ungmenni á aldrinum 13-17 ára fara flestar ferðir, eða 4,6 að jafnaði á dag, en ferðatíðni minnkar almennt með hækkandi aldri. Elsti hópurinn fer fæstar ferðir, eða 2,4 að jafnaði á dag. Þá fara þau sem eru bæði í skóla og vinnu flestar ferðir, en þau sem eru hvorki í skóla né vinnu fæstar.

Í könnuninni eru ferðavenjur fólks mældar fyrir alla samgöngumáta og niðurstöður teknar saman fyrir landið allt, einstaka landshluta, sveitarfélög og hverfi þar sem það á við. Ferðavenjukönnunin náði nú til alls landsins í þriðja sinn og gefur því mikilvæga mynd af þróun ferðavenja landsmanna til lengri tíma. Sambærilegar kannanir höfðu verið gerðar fjórum sinnum áður en aðeins fyrir höfuðborgarsvæðið.

„Ferðavenjukönnunin er ein mikilvægasta heimild okkar um hvernig landsmenn ferðast dags daglega og hvernig þarfir fólks breytast eftir aldri, búsetu, atvinnuþátttöku og aðgengi að ólíkum samgöngukostum. Niðurstöðurnar sýna að ferðatíðni hefur aukist lítillega frá síðustu könnun og að bíllinn er enn ráðandi ferðamáti. Á sama tíma sjáum við skýrar breytingar í bílaflotanum, aukna notkun almenningssamgangna hjá tilteknum hópum og að fjarvinna og fjarnám hafa fest sig í sessi,“ segir Eyjólfur Ármannsson, innviðaráðherra.

Um 62% allra ferða eru farnar sem ökumaður

Bíllinn er áfram algengasti ferðamáti landsmanna. Um 62% allra ferða eru farnar sem ökumaður, sem er aukning um 3 prósentustig frá árinu 2022. Ferðir fótgangandi eru næstalgengastar, eða 15% allra ferða, og ferðir sem farþegi í einkabíl 14%. Almenningssamgöngur og hjólreiðar eru hvor um sig um 4% allra ferða. Rétt er að hafa í huga að skömmu eftir að könnunin hófst var mjög slæmt óveður á höfuðborgarsvæðinu sem kann að hafa haft tímabundin áhrif, einkum á hjólreiðafólk en mögulega fleiri.

Skýr munur er á ferðamátum eftir svæðum. Reykjavík sker sig úr með hæsta hlutfall gangandi ferða og hæsta hlutfall ferða með strætó, en hlutfall ferða sem ökumaður er hæst á Suðurnesjum og í Hafnarfirði. Þegar gögnin eru skoðuð eftir aldri má sjá að börn og ungmenni ganga mest og eru um 40% ferða hjá 6-17 ára farin fótgangandi. Notkun bíls eykst síðan hratt eftir að fólk fær bílpróf og er hæst meðal 35-64 ára, þar sem um 80% ferða eru farnar sem ökumaður í bíl.

Reiðhjólaeign stendur að mestu í stað milli kannana

Ferðavenjukönnunin leiðir í ljós að fólki sem greitt hefur fyrir ferð og nota strætó hefur fjölgað talsvert milli kannana. Þannig greiddi rúmlega 41% landsmanna fyrir ferð með Strætó haustið 2025, samanborið við 25% árið 2022. Notkunin er mest meðal 13-17 ára, en í þeim hópi hafa 72% notað strætó. Í Reykjavík hafa 58% greitt fyrir strætóferð og meðaltalið á höfuðborgarsvæðinu er 43,7%. Á landsbyggðarsvæðum er hlutfallið undir 20%.

Reiðhjólaeign stendur að mestu í stað milli kannana en er áfram útbreidd á íslenskum heimilum. Meðalfjöldi reiðhjóla og rafhjóla á heimili er 1,7 en var 1,6 árið 2022. Rúmlega tvö af hverjum þremur heimilum eiga að minnsta kosti eitt hjól. Eignarhald rafhlaupahjóla hefur hins vegar dregist saman. Færri eiga nú rafhlaupahjól en hlutfall heimila með að minnsta kosti eitt rafhlaupahjól hefur lækkað úr tæpum 22% í rúmlega 16% frá árinu 2022.

Rafbílum fjölgar hratt 

Fram kemur í könnuninn að bílaeign landsmanna er áfram mikil. Um hafa 95% landsmanna bíl til umráða og að meðaltali eru 1,7 bílar á heimili. Meirihluti heimila, eða 54%, er með tvo bíla eða fleiri. Algengast er að heimili séu með einn bíl, 42%, og næstalgengast tvo bíla, 37%. Heimili án bíla eru flest í Reykjavík, eða 7,6%. Á Suðurlandi eru flest heimili með þrjá bíla eða fleiri á heimili, eða 26,2%.

Miklar breytingar hafa orðið á samsetningu bílaflotans. Hlutfall þeirra sem hafa eingöngu bensín-, dísil- eða metanbíl hefur lækkað úr 78% í 67% frá árinu 2022. Á sama tíma hefur hlutfall 100% rafmagnsbíla nær tvöfaldast, úr 12% í 22%. 

Í könnuninni var einnig spurt um fjarvinnu og fjarnám, heimsendingar og notkun þeirra og notkun bílastæða.

Nánar um könnunina

Ferðavenjukönnunin 2025 fór fram frá 2. október til 7. desember 2025. Þátttökuhlutfall var 42,1%. Að verkefninu koma innviðaráðuneytið, Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu (SSH), Vegagerðin og Betri samgöngur. Hægt er að skoða allar niðurstöður könnunarinnar á vef ráðuneytisins.

Deila grein: